Mediteer en dans op de goddelijke melodie
(Fragment uit Satsang boek vol.2, n°19)

Ik weet dat als ik over meditatie praat, jullie verwachten dat ik ga vertellen in welke specifieke houding je moet zitten en hoe jullie ingewikkelde ademhalingstechnieken van mij kunnen leren. Ik ben een eenvoudig mens en wil jullie alleen maar stimuleren om een begin te maken met het vergeestelijken van je dagelijkse leven, vanaf het moment dat je wakker wordt tot je gaat slapen. Ik zou graag zien dat je altijd aan jezelf werkt, zodat je op het innerlijk vlak alsmaar hoger kan komen.

Ook wil ik volgelingen aanmoedigen om drie of vier keer per dag kort te mediteren wanneer ze het gevoel hebben klaar te zijn om echt met meditatie te beginnen. Ga vijftien minuten voor je altaar zitten, of creëer een speciale plek om te mediteren. Zit in een comfortabele houding, of als je dat wil, train je lichaam zonder te forceren om een traditionele meditatiehouding aan te nemen, zoals de halve lotus. Sluit nu je geest af voor alles wat zich buiten je afspeelt. Daarmee zeg ik niet dat je om te mediteren een stille plaats moet opzoeken. Ik weet dat je dit als excuus zal aanvoeren om niet te hoeven mediteren. Besef dat de stille plek waar je naar op zoek bent zich al binnenin jezelf bevindt. Daar moet je heen.

Ga zitten en observeer de rusteloosheid van de geest! Waarom rept je geest zich van het ene onderwerp naar het andere? Omdat hij zo lange tijd verwikkeld is geweest in zaken van de stoffelijke wereld. Je geest bevat allerlei herinneringen die je lastig komen vallen. Laat je geest eens een maand lang de vrije loop. Laat hem maar uitgeput raken. Observeer wat hij doet. Als je goed hebt waargenomen en onderzocht hoe hij functioneert, ben je beter gewapend om zijn macht over jou te beperken en in goede banen te leiden. Wees zelfverzekerd en vertrouw erop dat wat je doet het juiste is. Vertrouw op de woorden en wegen van je leraar. Probeer je devotie voor het Goddelijke te vergroten en bid dat je door je meditatie steeds dichter bij deze prachtige energie mag komen.

Maak de geest los van uiterlijkheden. Moeilijker is het echter om je af te sluiten voor dat wat zich vanbinnen afspeelt. Weet je, de geest wordt gewoonlijk door gedachten in beslag genomen, maar dat gebeurt slechts oppervlakkig. Je beseft het niet altijd, maar de geest is constant aan het werk. Wanneer je een voorwerp, persoon, schouwspel of gebeurtenis ziet, blijven je gedachten zich daarmee bezighouden. Als je dan voor het eerst gaat zitten mediteren, komen er met een verontrustende duidelijkheid allerlei gebeurtenissen en indrukken in je herinnering. Denk niet dat dit verkeerd is. Het is heel natuurlijk in het begin. Plotseling kan je bemerken dat je gedachten zich zowaar concentreren op wat je eten wil. Dan ben je in ieder geval je opmerkzaamheid aan het trainen. Je denkt nog maar aan één ding, dat is al een enorme vooruitgang vergeleken met het voortdurend van de hak op de tak springen!

Elke actie kan een meditatie zijn. Je moet begrijpen dat het lichaam actief kan zijn, terwijl de geest toch volledig wordt beheerst door het Goddelijke en in God verzonken is. Als je met gesloten ogen zit, mag je de geest niet toestaan om af te dwalen naar de buitenwereld. Houd je gedachten binnenin jezelf en na enige oefening zal je langzamerhand gaan inzien wat voor jou de beste manier van mediteren is. Train jezelf in het stopzetten van je gedachten. Wanneer de geest vraagt wat we vanmiddag eten, vertel hem wat en wanneer er wordt gegeten en vraag wat zijn volgend verzoek wel mag zijn. De geest zal zich beschaamd voelen omdat hij alleen maar aan eten denkt, terwijl hij verondersteld wordt te mediteren. Waarschuw de geest om zich niet bezig te houden met zulke onnodige zaken. Plotseling komt er een storend geluid van buiten. Kinderen schreeuwen en spelen luidruchtig. Wat? Je hebt de dwalende geest net onder controle gebracht en nu wordt hij weer gestoord door dit vreselijke lawaai. Zeg resoluut tot de geest: ‘Al die jaren heb je naar allerlei soorten onzin en geroddel geluisterd. Negeer dat geschreeuw! Het zijn tenslotte alleen maar onschuldige kinderen die plezier maken. Het geeft niet.’

Weer komt de geest tot rust en dan… het is vroeg in de morgen, de knoppen van de jasmijn in de tuin barsten plotseling open en je ruikt de zoete geur van die bloemen. De neus verliest zich in de heerlijke geur en de gedachten volgen, want die genieten ook van zo’n fijn parfum…

Hoe kan je in de praktijk de verscheidene obstakels overwinnen die je concentratie komen verstoren? Zorg allereerst dat je je bewust bent van je omgeving en sluit je er dan in gedachten voor af. Weer alle indrukken uit de buitenwereld een voor een af. Je kan een soort routine bedenken die vooral toepasbaar is op de meest storende elementen. Ten tweede, richt je denken op je lichaam - je handen, armen, bovenlichaam, benen, enz. Ten derde, breng je gedachten in de geest tot rust, terwijl je je concentreert op één plaats (bijvoorbeeld tussen de wenkbrauwen of op het hart). Ten vierde, voorkom dat je geest afdwaalt van de door jou gekozen plaats. Breng je concentratie steeds terug naar die plaats. Ten vijfde, de geest zal geleidelijk aan stil worden. Blijf in die stilte en wordt er één mee. Nu je daar bent, kan je het Goddelijke aanraken.

Haast je niet. Probeer deze stadia stap voor stap te bereiken. Oefen kort maar regelmatig. De geest houdt zich voortdurend bezig met wereldse zaken en verlangens. Geef hem een goede training: veranker hem in iets dat veel verhevener is dan de wereld. Houd altijd een symbool van het Goddelijke in gedachten. Dit kan een vorm van God zijn, of een eigenschap zoals zuivere liefde of mededogen. Sommige mensen zijn heel toegewijd aan hun spirituele meester. Zij houden zijn of haar vorm in gedachten. Dat is ook goed. Hoofdzaak van deze oefening is dat je niet langer gericht bent op je gewone ego-zelf en in plaats daarvan zuivere en hogere gedachten koestert.
Het is echt helemaal niet moeilijk om de geest te beheersen. De hoofdvraag is: ben jij er klaar voor? Je moet je geest willen leren kennen. Vraag je heel diep vanbinnen af: ben ik werkelijk bereid om mijn geest in bedwang te houden? Raak je hart aan en stel jezelf deze vraag. Verklaar aan jezelf dat je bereid bent om het spirituele pad te gaan volgen. Zorg dat je vat krijgt op je hart in spirituele zin. Doe dit oprecht, niet alleen maar terloops. Ga heel diep naar binnen in je hart en zeg: ‘Nu ben ik bereid om het spirituele pad te bewandelen.’ Als je dat echt doet, zal je merken dat je hele innerlijk zich gaat transformeren. Voel, voel… voel deze belangrijke gelofte, heel diep in je ziel. Alleen in een krachtige emotionele staat verenigt de geest zich met het Zelf. Hecht je niet aan iets wat buiten je is. Verbind je met je eigen Zelf - je echte werkelijkheid. Als je echt wil mediteren, maak je dan langzaam los uit het wereldse web, laat de aandacht aan materie, geld en seks beetje bij beetje los - dit alles leidt je af van een hoger levenspeil. Ik wil elk van jullie op een hoger niveau brengen. Ik wil niet alleen maar mooie woorden tot je spreken om je tot mediteren te bewegen. Ik wil je niet al te veel toegeven. Uit verwennerij kan niets blijvends ontstaan. Die kan er niet voor zorgen dat je de waarheid wil leren kennen. Dan zou ik naar jouw pijpen moeten dansen om je een plezier te doen. Als je er zeker van bent dat je wil mediteren, dan moet jij dansen op de goddelijke melodie. Wereldse en spirituele dansen verschillen van elkaar. Als je bereid bent om de spirituele dans te dansen, dan zal ik persoonlijk met je komen dansen!

Zeg niet uit angst dat de grond te hobbelig is om te kunnen dansen op die goddelijke melodie. Omdat je bang bent, blijf je alsmaar uitvluchten verzinnen. Wees niet bang om in diepe meditatie te gaan.

Als je de gedachten voldoende tot rust kan brengen, dan lijkt het ‘ik’-bewustzijn minder te worden. Dit is geen verbeelding. Deze dingen gebeuren op een natuurlijke manier als iemand regelmatig mediteert. Het is altijd goed als het gebeurt. Het is goed dat er een beperking is van het ‘ik’. Tegelijk kan je angst voelen opkomen, maar je hoeft niet bang te zijn. Het is een zegen.

Ik benadruk altijd dat je zelfvertrouwen moet hebben om te kunnen mediteren. Vergelijk jezelf niet met anderen. Ieder bevindt zich op een ander niveau. De zintuigen spreken tot elk individu verschillend. Jouw zintuigen zijn volkomen individueel en lijken niet op die van anderen. Maak aantekeningen aangaande je eigen vijf zintuigen en probeer er achter te komen welke neigingen en voorkeuren je hebt. Probeer de zintuigen tevreden te stellen, zodat er een eind komt aan hun verlangens - maar alleen op een spirituele of religieuze manier. Probeer je af te keren van de zintuiglijke bevredigingen die je van het spirituele pad afleiden. Deze begeerten verminderen je vermogen om te mediteren en om je geest in bedwang te houden.

Ik raad je aan je om op je eentje aan zelfonderzoek te doen. Probeer niet om je innerlijke oefeningen met anderen te delen. Die zijn een geheime aangelegenheid. Mogelijk zijn je zinnen wat dwaas en onbesuisd. Ze hebben er geen baat bij als ze in gezelschap worden besproken. Bejegen ze eerlijk en houd het geheim. Dit zal je tot ware zelfkennis brengen en zo zal je steeds meer zelfvertrouwen krijgen. In de spiritualiteit is het beter om je intiemste gevoelens niet met anderen te bespreken, zelfs niet met je levenspartner. Het is echter wel juist om ze met je spirituele meester te bespreken en zijn raad op te volgen. Dit is de reden waarom ik je adviseer om niet te veel filosofische boeken te lezen, want alle auteurs en leraren hebben hun eigen persoonlijke methoden. Ik moedig je aan om zelfstandig je innerlijk te bestuderen. Ik wil dat je weet hoe je zintuigen werken en dat je dan met je meester een plan opstelt hoe daarmee om te gaan. Dan kan je rustig je innerlijke weg volgen, individueel en gestaag. Zorg dat je op een natuurlijke manier een hoog niveau bereikt. Dit is niet mogelijk als je nog geen inzicht hebt in je gevoelens en je reacties op verschillende situaties in het leven. Bijna iedereen gebruikt de zintuigen met egoïstische redenen en voor persoonlijk genot. Ik stel voor dat jullie proberen om je individuele neigingen te richten op het algemeen belang, door op een of andere manier je medemensen van dienst te zijn. Je meester kent jouw karakter beter dan jijzelf. Hij of zij kan je beslist attenderen op de dienstverlenende activiteit die het beste bij jou past.

Ik raad je niet aan om aan zelfonderzoek of meditatie te doen als je erg van streek bent of boos. Laat het dan maar een poosje rusten. Als je iets wil ondernemen terwijl je heel emotioneel en gespannen bent, kan ik je garanderen dat er niets van terechtkomt. Het geheim is dan om eerst te kalmeren en te wachten tot je al te emotionele gevoelens tot rust zijn gekomen. Wanneer de geest verstoord is, ben je niet in staat tot een helder oordeel. Als je op zo een moment probeert te redeneren, zal je een vergissing begaan en ernstig beschadigd raken. Laat de geest uitrazen en kijk ernaar. Je gedachten zullen alle kanten op vliegen en je geest zal uitgeput raken en dan verdrietig tot rust komen. Achteraf kan je analyseren wat er is gebeurd en hoe je kan voorkomen dat het je weer overkomt.

Niemand van jullie bevindt zich op een laag peil. Elk van jullie heeft een hoger niveau bereikt. Het is niet goed om jezelf te ontmoedigen met de gedachte dat je nog maar op een laag spiritueel niveau staat. Elk van jullie heeft de capaciteit om in dit leven een hele grote stap voorwaarts te zetten. Denk niet dat je minderwaardig bent. Je raakt van streek door onbelangrijke probleempjes en hebt het gevoel dat je geen vooruitgang boekt. Gooi deze gedachten alsjeblieft overboord. Het zijn obstakels voor je groei. Twijfel haalt je omlaag. Jullie reiken naar het hogere, dus waarom zou je omlaag gaan? Ga omhoog. Ga naar boven. Als je omhoog gaat, dan zal je bang zijn om te vallen. In dat moment van twijfel tijdens je meditatie, verlies je je houvast en dan val je. Daarom zeg ik je om vertrouwen te hebben, vol te houden en hoger te gaan. Ik zal er zijn om je verder en verder te brengen.

Swami Premananda

Terug naar de lijst met satsangs
TERUG NAAR BOVENAAN